Başçiftlik

BAŞÇİFTLİK TARİHİ

Başçiftlik’in kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Yaklaşık 550 sene önce kurulduğu tahmin edilmektedir. Başçiftlik’in Niksar ilçesinin doğu tarafında bulunan ve Ayvaz önü mevkiine yakın bir yerde kurulduğu (Bu günkü Çengelli Mahallesi civarında ) ve bu günkü Başçiftlik’i yaylak olarak kullandıkları yönünde rivayetler vardır. Çevredeki bataklıkların, sivrisineklerin ve hastalıkların yüzünden halkın yaylak olarak kullandıkları bugünkü Başçiftlik’e göç ettikleri ve yerleşmeye karar verdikleri yönündeki bu rivayeti doğrulayan bir başka olay da Niksar’ın Ayvaz önü mevkiinde “Başçiftlik Mezarlığı” diye anılan bir Mezarlığın yakın bir tarihe kadar var olması, Niksar’ın eski kayıtlarında Başçiftlik Mezrası’ndan bahsedilmesidir. Evliya Çelebi de; Seyahatname’sinde Başçiftlik’le ilgili olarak; Niksar’dan doğuya ormanları aşarak altı saatte Başçiftlik’e geldiğini, burada Sivas eyaletinin tamam olup, Erzurum Eyaletinin başladığını, eyalet sınırında Vezirin Erzurum’dan gelen büyük bir heyetin karşıladığını, 207 kurban kesildiğini, buradan da Erzurum Eyaletine bağlı 150 akçelik İskefsür kazasına gittiğini, Başçiftlik’in 200 haneli büyük bir köy olduğundan bahsetmektedir. (Prof. Dr. Alirıza ATASOY 1950 Yılında Yazdığı Tokat Reşadiye İlçesi Halk Kitabı’nda “Evliya Çelebi’nin Ermeni Köyü olarak yazdığını” yazmıştır)
Araştırmacı yazar Sadi BAYRAM; ”Niksar Vakfiyeleri” ile ilgili araştırmasında Başçiftlik’le ilgili olarak : “ 890 Şevval Gurresi ( 20.10.1485) Abdullah oğlu Sinaneddin Yusuf Bey`in Niksar`a bağlı Başçiftlik de Allah rızası için yeni inşa ettirdiği zaviyeyi fukara, miskin, ulemâ, şeyh ve zaviyeye inen bütün misafirler için vakfetmiştir. 582 numaralı defterin 168. sayfa, 113 sırasına kayıtlıdır. 1967 numaralı defterde de yeni Türkçe’si bulunmaktadır. Söz konusu zaviyenin ilelebet devamı için de ; İnce Sofi, Sarı Danişmendlü, Hatip, Hasan Halife, Babuç Köylerinin mezrasını, Başçiftlik adı ile bilinen Çiftliğin tamamı, Taşlık, Karabalçık, İbrahim Kırığı ve Dulugünayı adıyla bilinen yerleri, Hallaç İbrahim arazisi altındaki suyu vakfetmiş ve mütevelliliğe zaviye şeyhini getirmiştir. Kendi vefatından sonra evlatlarının en büyüğü, vakıf mütevelliliğine getirilecektir. Kendi nesli sona erdiğinde, Hızır Paşa oğullarının mütevelliliğe getirilmesi, gerekirse Hızır Paşa oğullarının Naip tutmasını, gelir fazlasını imaret hizmetlerinden arta kalan kısmı mütevellinin şahsına bırakmıştır.”diye bahsetmektedir
Bir rivayete göre ilçenin Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon-Rum Pontus devleti üzerine açtığı sefer sonucu kurulduğu da söylenir. Ancak bunun kesin bir delili ve bileni yoktur. Başçiftlik daha önce Niksar ilçesinin doğu bölümüne rastlayan ve Ayvaz önü mevkiine yakın bir yerde ilk yerleşimini yaptığı bilinir. Hatta o zamanki Başçiftlik Mezarlığı çok yakın zamanlara kadar aynı adla anılmakta idi. Söz konusu mezarlık yakın zamanlarda Niksar Belediyesinin arsa parselleri ve şahısların buralara sahip çıkması sonucu mezarlık dağıtılmıştır. Tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, o zamanki sosyal durum ve Niksar çevresindeki bataklıklar ile o sıcak havadaki sivrisinek burada yaşayan halkı rahatsız etmiştir. Yine o zamanki Başçiftlik halkından olan bazı şahıslar bulundukları yerden doğuya doğru gittiklerinde geniş ormanlıklar ve soğuk akarsular arasında bugünkü Başçiftlik ilçesinin merkez camisinin bulunduğu yerde geniş bir alan bulmuşlardır. Geri döndüklerinde halklarına: “ Öyle bir yer bulduk ki otu sümbül kuşu bülbül” diye methetmişlerdir. Bunun üzerine köy halkından beş hanenin buraya yerleştiğini daha sonrada göçmeyerek ikameti
devam ettirdiği söylenir. İsminin de buradaki beş haneden dönüşerek Beşçiftlik olduğu daha sonrada Başçiftlik’e dönüştüğü rivayet edilir
Başçiftlik 20 Mayıs 1990 gün 20523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3644 Sayılı Kanunla kurulmuştur.
EKONOMİK YAPI
Başçiftlik ekonomisi % 5 nispetin de halıcılığa %95 nispetinde çiftçilik ve hayvancılığa dayanmaktadır. 1971 yılında gerçekleştirilen halıcılık çalışmaları büyük bir ivme kazanarak çevreye dağılmış hatta ilçemize yakın vilayetlere ve bölgelere dağılmış büyük bir iktisadi potansiyel oluşturmuştur. İlçemizdeki halıcılığın hızı 1990 Körfez krizinden sonra gerilemiştir. İlçemizde daha önceki yıllarda ekonomi % 75 halıcılığa dayalı iken bugün % 5 seviyelerine gerilemiş, buna paralel olarak da İlçemiz ekonomisi zayıflamıştır. Önceki yıllarda ilçemiz merkez ve bağlılarında 2000 olan tezgah sayısı bugün 10 civarlarına inmiştir. Dolaysıyla halı üretimi de bitme noktasına gelmiştir.
Başçiftlik halıcılığının başlaması ile birlikte geçim düzeyi çok fakir olan halk fakirlikten ve gurbet elde çalışmaktan kurtulmuş özellikle 1975-1982 yılları arasına isabet eden zaman içerisinde maddi ve sosyal yönden çok gelişme kaydetmiştir. İlçemiz merkezindeki betonarma yapılaşma bu yıllarda gerçekleşmiştir. Halkımız beyaz eşya ve televizyonla bu yıllarda tanışmıştır. Halıcılık sayesinde para kazanan halk, yavaş yavaş dışarıya açılmış ve sosyal yaşam düzeyini yükseltmiştir. Bu yükseliş ilçe merkezi olana kadar devam etmiş ve ilçe olmanın alt yapısını hazırlamıştır. Halıcılıkla ilgili olarak 1985 yılından itibaren 5 tane ‘Halı Festivali’ düzenlenmiştir. Başçiftlik bu festivaller sayesinde çevrede kendini tanıtmış ve Başçiftlik’in ilçe merkezine dönüşmesinde etken olmuştur. İlçemizin faaliyete geçtiği ve resmi açılışının yapıldığı 1992 Ekim ayından bu zamana kadar geçen süre içerisinde resmi kurumların açılışı sağlanmıştır. Ancak bu durum ilçemizdeki nüfus hareketinin durmasına yetmemiştir. İlçemiz özellikle son yıllarda işsizlik nedeniyle çok göç vermiştir. Bu da ilçemizi olumsuz yönde etkilemektedir.
SOSYAL YAPI
Başçiftlik’te sanayi sektörü bulunmadığı için halkın çalışan kesimi tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. İş ve istihdam alanı olmadığından genç nüfus büyük kentlere göç etmekte ve ilçe de yaşayan nüfus her geçen gün azalmaktadır. Kalan nüfus genelde yaşlı ve kadın nüfustur. Önümüzdeki yıllarda istihdama yönelik çalışma yapılamayıp aynı hız ile göç devam ederse, on yıla kadar, bugün yaşayan nüfusun, yarısına düşeceği tahmin edilmektedir.
BAŞÇİFTLİK KÖY MUHTARLIKLARI
Alan Köyü. Kerim ONUR
Aydoğmuş Köyü. Harun BAŞ
Dağüstü Köyü. Salih DEMİR
Erikbelen Köyü. Sami ŞİMŞİR
Sarıağıl Köyü. Sadık TOP
Şahnalan Köyü. KAYA ALNAK
Yeşilçam Köyü. Aydın BOLAT

http://www.tokat.gov.tr/ilcelerimiz
http://www.basciftlik.gov.tr/default_B0.aspx?content=195
http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce.php?ilceid=199032